پژوهشگران هشدار دادند که ازدحام ماهوارهها و طوفانهای خورشیدی میتوانند به سرعت سندرم کسلر را فعال کنند و باعث برخوردهای زنجیرهای فاجعهبار در مدار زمین شوند.
به گزارش سرویس هوافضای لحظه مگ، این پژوهشگران بیان کردند که مشکل ازدحام مداری در حال نزدیک شدن به نقطهای غیرقابل کنترل است و ماهوارههای منفرد در ابرمنظومههایی مانند استارلینک اسپیسایکس، هر سال برای اجتناب از برخورد با سایر ماهوارهها باید مانورهای چشمگیری را اجرا کنند.
به گفته دانشمندان، طوفانهای خورشیدی میتوانند جرقه آغاز «سندرم کسلر» باشند؛ سناریویی که در آن برخورد ماهوارهها باعث یک واکنش زنجیرهای مخرب در مدار زمین میشود. اسناد ارائهشده به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) در سال ۲۰۲۳ نشان میدهد که ماهوارههای استارلینک طی چهار سال پیش از آن، حدود ۵۰ هزار مانور گریز از برخورد انجام دادهاند. در همان سال، «هیو لوئیس»، استاد فضانوردی دانشگاه ساوتهمپتون بریتانیا برآورد کرد که در صورت تداوم این روند، ماهوارههای استارلینک تا سال ۲۰۲۸ ناچار خواهند بود هر شش ماه نزدیک به یک میلیون مانور انجام دهند. این شرایط حاشیه خطا را به حداقل میرساند. فضا هر روز شلوغتر خواهد شد و جهان به سناریوی ویرانگر سندرم کسلر نزدیکتر میشود؛ وضعیتی که در نهایت میتواند پرتاب فضاپیماها به مدار را ناممکن کند، چرا که خطر برخورد با آوارهای کوچک فضایی بیش از حد افزایش مییابد.
برای مطالعه بیشتر: جزئیات برخورد نزدیک ماهواره چینی با استارلینک فاش شد
سندرم کسلر نزدیکتر از همیشه
حتما بخوانید: اسپیسایکس با پرتاب دههزارمین ماهواره استارلینک رکوردی تاریخی ثبت کرد
اکنون پژوهشگران دانشگاه پرینستون هشدار دادهاند که طوفانهای خورشیدی میتوانند نقطه اوج این بحران باشند. آنها در یک مقاله علمی توضیح دادند که طوفانهای خورشیدی با گرم کردن جو زمین، کشش جوی را افزایش میدهند؛ موضوعی که مصرف سوخت بیشتر را برای حفظ مدار و انجام مانورهای گریز ضروری میکند. به گفته این تیم، طوفان خورشیدی «گانون» در می ۲۰۲۴ باعث شد بیش از نیمی از ماهوارههای مدار پایین زمین (LEO) بخشی از سوخت خود را برای اصلاح موقعیت مصرف کنند. علاوه بر این، طوفانهای خورشیدی میتوانند به سامانههای ناوبری و ارتباطی ماهوارهها آسیب بزنند؛ اختلالی که در نهایت ممکن است آنها را از انجام مانورهای گریز ناتوان کند و مسیر را برای وقوع یک سندرم کسلر فاجعهبار هموار نماید.
ساعت سقوط
بیشتر بخوانید: هشدار دانشمندان درباره سقوط سریع ماهوارههای استارلینک به زمین
پژوهشگران برای برجستهسازی بحران ازدحام مداری، در مقاله جدید خود یک شاخص نوآورانه به نام «ساعت تحقق تصادف و آسیب قابل توجه» (CRASH Clock) معرفی کردهاند. این شاخص مدت زمانی را نشان میدهد که طی آن، در صورت قطع ناگهانی ارتباط اپراتورهای ماهوارهای و از دست رفتن توانایی انجام مانورهای اجتنابی، یک برخورد فاجعهبار رخ میدهد. بر اساس محاسبات این تیم، تا ژوئن ۲۰۲۵، شاخص CRASH Clock روی ۲.۸ روز قرار دارد، که به گفته دانشمندان نسبت به سالهای گذشته رشد چشمگیری داشته است. برای نمونه، در سال ۲۰۱۸ این شاخص برابر با ۱۲۱ روز بود، چرا که اسپیسایکس از سال ۲۰۱۹ شروع به پرتاب منظومه عظیم استارلینک کرد و شلوغی مدار افزایش یافت. مدت زمان ۲.۸ روز نشان میدهد که یک طوفان خورشیدی قدرتمند میتواند به سرعت سندرم کسلر را فعال کند.
این مطالعه در پایگاه خبری arXiv منتشر شده است.
